Ποιοί Είμαστε και Γιατί.
Ο Ελληνικός, Εργατικός, Αλληλοβοηθητικός και Εκπαιδευτικός Σύνδεσμος Δημόκριτος (Δημόκριτος) δημιουργήθηκε το 1935, στην Μελβούρνη, από 24ους Έλληνες μετανάστες αριστερούς, για να συμβάλουν στην πραγματοποίηση του οράματος του σοσιαλισμού και του δικαίου της οργανωμένης ταξικής πάλης.
Για τους ιδρυτές της οργλανωσής μας η ποιό τρανή απόδειξη της ιστορικής σημασίας και επικαιρότητας αυτών των ιδανικών ήταν η βαθιά οικονομική κρίση της δεκαετίας του 1930 η οποία αποκάλυψε ότι ο καπιταλισμός δεν υπηρετεί τις υλικές και πνευματικές ανάγκες του ανθρώπου. Ο καπιταλισμός ήταν ( και παραμένει) το σύστημα που ευνοούσε (και ευνοεί) την ταξική εκμετάλευση και τον πόλεμο, και που τελικά οδηγούσε (και οδηγεί) στον φασισμό. Μέσα στον κυκαιώνα της κρίσης του 30 οι παροικίες μεταναστών όπως οι Έλληνες υπέφεραν ειδιαίτερα. Τα μέλη τους δεν είχαν πρόσβαση στην ευρήτερη κοινωνία λόγω του έντονου ταξικού ρατσισμού της εποχής. Ήσαν έτσι εγκλωβισμένα και εξαρτόμενα από τους Έλληνες ιδιοκτήτες επιχηρήσεων, ειδιαίτερα εστιατορείων, για τους οποίους , όσοι δεν ήσαν άνεργοι,δούλευαν κάτω από σκληρές συνθήκες εκμετάλευσης ,πολιτικού εκφοβισμού και λογοκρισίας , χωρίς συνδικαλιστικά δικαιώματα και οργανωμένη εργασιακή αντιπροσώπευση. Οι Έλληνες επιχηραματίες την εποχή εκείνη έλενχαν την Κοινότητα και υποστηριζόνταν από τον ελληνόφωνο τύπο, την εκκλησία και το προξενείο. Μέσα στην ιστορική αυτή στιγμή του παροικιακού, αλλά και παγκόσμιου, κοινωνικού ξεπεσμού των άρχουσων πολιτικά και οικονομικά τάξεων, ο Δημόκριτος εμφανίζεται ως ‘τέκνο της Ανάγκης/κι ώριμο τέκνο της Οργής’ (Κ. Βάρναλης) για να ενώσει και να αφυπνίσει τους Ελληνοαυστραλούς εργάτες με σημαία τους την αλλυλεγγύη της εργατικής τάξης, την ελευθερία του ατόμου, και την αξιοπρέπεια του σκεπτόμενου ανθρώπου. Είναι τα ιδανικά αυτά που ασταμάτητα υπηρετεί η οργάνωσή μας για τα τελευταία 78 χρόνια γιατί δεν έχασαν ποτέ την επικαιρότητά τους . Η στιγνή εκμετάλευση των λαών από τον καπιταλισμό, και ο πόλεμος, ενάντια των οποίων πάλεψαν αυτοί που ίδρυσαν τον Δημόκριτο, συνεχίζουν ανελέητα. Ατενίζοντας το μέλλον συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε γι’αυτά.
Ο άμεσος στόχος της ίδρυσης του Δημόκριτου ήταν η πολιτική αφύπνιση της παροκίας των Ελλήνων μεταναστών. Ο απεγκλοβισμός τους από την ‘ιερά συμαχία’ καταπίεσης και τρομοκρατίας, επιχηρηματίες-τύπος-κοινότητα-εκκλησία-προξενείο, που προωθούσε την ιδεολογία του υπάκοου και ευγνώμονα ξένου,και η σύνδεση των συμπατριωτών τους με το προοδευτικό κίνημα της Αυστραλίας ως ισότιμοι, μαχόμενοι και ελεύθεροι πολίτες ήταν η κύρια μέριμνα των μελών της οργάνωσής μας. Με την δημιουργία του Δημόκριτου ο Έλληνας εργάτης σπάζει τον φραγμό του φόβου και υπερήφανα ορθώνει το παράστημά του αρχικά ενάντια των πάροικων εκμεταλευτών για να ενώσει αργότερα, ειδιαίτερα από την δεκαετία του 50 και ύστερα, τις τύχες του με όλους τους εργαζόμενους αυτής της χώρας και τους αντίστοιχους αγώνες χειραφέτησεης και δικαιοσύνης. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 40, κατά την διάρκεια του πολέμου και μετά, ο Δημόκριτος αναδυκνείεται αριθμητικά, αλλά ακόμη περισότερο ιδεολογικά, ως ο πλέον σημαντικός ελληνοαυστραλιανός οργανισμός της Μελβούρνης. Ο ίδιος ο όρος ‘Ελληνοαυστραλός’ εισάγεται στο Δημοκρατικό Δελτίο που εκδίδει η οργάνωση. Φρέσκος άνεμος ζωής αρχίζει να πνέει στην παροικία. Ο Σύνδεσμος αναδυκνείεται σε κύταρο δημιουργίας και διακίνησης ριζοσπαστικών και λιτροτικών για τους μετανάστες ιδεών, όπως αυτών της αυτομόρφωσης, του συνδικαλισμού, της ισοτιμίας της γυναίκας, του ανοίγματος του δημόσιου χώρου της παροικίας για δημοκρατικό διάλογο και κριτική σκέψη, την καταπολέμηση του αυταρχισμού των κοινοτικών ‘ηγετών’, του προξενείου και της εκκλησίας, την δημιουργία ελεύθερου τύπου. Πάνω απ’ όλα αναδυκνείεται σε πόλο συσπήρωσης του αγώνα για την παγκόσμια ειρήνη και την καταπολέμηση του φασισμού, με το να ενταχτεί, μαζί με άλλους μεταναστευτικούς οργανισμούς, στο Αυστραλιανό κίνημα ειρήνης, στο οποίο συμμετέχει αδιάκοπα μέχρι σήμερα. Επίσης , μαζί με τον αντίστοιχο εργατικό σύνδεσμο Άτλα στο Σύδνεϊ,ανάγεται σε κύριο φορέα για την υπεράσπιση της δημοκρατίας στην Ελλάδα, οργανώνει κινητοπηοιήσεις για την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, και αναδυκνείεται μπροστάρης του αγώνα για την Κύπρο. Το 1949 διοργανώνει μεγάλη καμπάνια για την υπεράσπιση των απεργών στα ανθρακωρυχεία τους οποίους καταπολεμά η κυβέρνηση αντικαθιστώντας τους εργάτες με στρατιώτες.
Όταν από το 1952 αρχίζουν να καταυθάνουν χιλιάδες Έλληνες για να επανδρώσουν την Αυστραλιανή βιομηχανία ως ανειδήκευτοι εργάτες κάτω από δύσκολες εργασιακές συνθήκες διακρίσεων και εγκατάλειψης , όχι μόνο από τις εκάστοτε κυβερνήσεις Αυστραλίας και Ελλάδας αλλά ακόμη και από τα συντηριτικά συνδικάτα, ο Δημόκριτος έχει ήδη πολύχρονη πείρα κινητοποιήσεων και τα μέλη του έχουν την θέληση να αγωνιστούν για τα δίκαια των νεοφερμένων και τις πολύμορφες ανάγκες τους. Ο αγώνας τώρα επεκτείνεται μια και καλύπτει όχι μόνο την παροικία όπως την δεκαετία του 40, αλλά και τον χώρο του εργοστασίου, και θα βαστήξει αμοίωτος μέχρι της αρχές της δεκαετίας του 70. Τα 25 αυτά χρόνια είναι η εποχή κατά την διάρκεια της οποίας, και με πρωτοπόρο τον Δημόκριτο, ο Έλληνας μετανανάστης στην Μελβούρνη εξέρχεται από την παροικία για να εμφανιστεί ως εργάτης στον δημόσιο χώρα της Αυστραλίας διεκδικώντας την αξιοπρέπεια του ισότημου πολίτη.Την ίδια περίοδο αντίστοιχες προσπάθειες καταβάλωνται από τον Άτλαντα στο Σύδνεϊ, τον Πλάτωνα στη Αδελαίδα, και τον Σωκράτη στο Νιούκαστλ. Ο αγώανας
αφύπνισης άρχιζε από την πρώτη στιγμή αφιξής των Ελλήνων. Στο λιμάνι της Μελβούρνης μέλη της οργάνωσης υποδέχονται τους νεομετανάστες και τους ενημερώνουν για τα δικαιωματά τους. Δημιουργούντε επιτροπές για να βοηθήσουν του ανέργους και να προωθήσουν τα πολιτικά τους αιτήματα. Δημιουργούντε συμμαχίες με άλλους μετανάστες μέσω των οποίων απαιτείται από την κυβέρνηση η αναγνώρηση και ικανοποίηση των ειδαίτερων αναγκών των μεταναστών, όπως εκμάθηση της αγγλικής κατά την διάρκεια εργασίας, δημιουργία ραδιοφωνικών προγραμμάτων στις γλώσσες τους, ζητήματα εργασιακής ασφάλιας, κα. Εκδίδεται το πολιτιστικό περιοδικό Ελληνοαυστραλιανή Επιθεώρηση, το οποίο θα κλίσει η κυβέρνηση μετά από δύο χρόνια κυκλοφορίας. Το 1957 εκδίδεται ο Νέος Κόσμος, και αναπτύσεται πολύπλευρη πολιτιστική κίνηση με κέντρο το θέατρο. Επίσης δημιουργείται ποδοσφαιρική ομάδα. Αρχίζει συστηματική καμπάνια για να ενταχθούν οι Έλληνες στα συνδικάτα και για την ενθάρυνση και υποστηριξή απεργών. Αναπτύσονται μεγάλες και πολύχρονες καμπάνιες ενάντια στην ελληνική Χούντα, ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ και για το Κυπριακό.Τις δεκαετίες του 50 και του 60 εμφανίζονται εργατικοί σύνδεσμοι σαν τον Δημόκριτο, και τον Άτλα ,και στις άλλες μεγάλες πόλεις, οι οποίοι δημιουργούν ομοσπονδοία και οργανώνουν συνέδρια. Εντείνεται ο αγώνας για το κίνημα ειρήνης και υποστηρίζονται οι προσπάθειες των Αυστραλών Ιθαγενών για ανεξαρτησία και τα δικαιώματα στην γη τους. Επίσης οι εργατικοί σύνδεσμοι συμβάλουν αποφασιστικά στον αγώνα για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας των κοινοτήτων οι οποίες κινδύνευαν από τις ηγεμονικές βλέψεις , τον σκοταδισμό και την υποτέλεια προς κάθε εξουσία, της αρχιεπισκοπής. Μιά άλλη μεγάλη καμπάνια, ειδιαίτερα την δεκαετία του 60, ήταν για την πολιτιγράφηση των μεταναστών. Ακόμη και πριν τον πόλεμο οι εκάστοτε κυβερνήσεις δεν θα έδιναν την υπηκοότητα σε πολιτικά δραστήριους μετανάστες με απότερο στόχο τον εκφοβισμό. Μέλη του Δημόκριτου είχαν πρωτοστατήσει μαζί με άλλους μετανάστες, συνδικάτα, και πολιτικούς για την κατάργηση αυτής της διάκρησης. Όλες αυτές οι κινητοποιήσεις μετέτρεψαν τους μετανάστες σε υπολογίσημη πολιτική δύναμη κάτι που τελικά, τις δεκαετίες του 70 και 80, ανάγκασε τα κυβερνιτικά πολιτικά κόμματα να καταργήσουν την ρατσιστική πολιτική της Λευκής Αυστραλίας και να οιοθετήσουν την πολιτική του πολυεθνισμού.
Πέρα από τους αγώνες για τον πολυεθνισμό, την δημοκρατική αντιπροσώπευση της παροικίας, την ειρήνη, και το δυνάμωμα των σχέσεων των μεταναστών με το συνδικαλιστικό κίνημα ο Δημόκριτος συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη του κινήματος της νεολαίας και των γυναικών ανάμεσα στους Έλληνες μετανάστες. Την Δημοκρατική Νεολαία Λαμπράκη που ιδρύθηκε το 1965, διαδέχεται η Ελληνική Προοδευτική Νεολαία Αυστραλίας (ΕΠΝΑ/1975). Η ΕΠΝΑ μαζί με την Πανελλήνια Γυναικία Κίνηση στελεχώνονται από μέλη και φίλους του Δημόκριτου , αναπτύσουν πολύπλευρη δράση,και στεγάζονται στο κτίριο της οργάνωσης. Επίσης αναπτύσεται πολύπλευρο παιδικό πρόγραμμα που λειτουργεί για χρόνια. Ένας άλλος χώρος σημαντικής συμβολής της οργάνωσής μας ήταν στην έκδοση και διακήνηση λαϊκού έντυπου τύπου (Δημοκρατική Φωνή, Νέα Πορεία) αλλά και στην ανάπτυξη ραδιοφωνικών προγραμμάτων. Το πρόγραμμα του Δημόκριτου κάθε Τετάρτη ακογούταν για πάνω από 20 χρόνια.
Η δημιουργία ιδιόχτητου πολιτικού, μορφωτικού, και πολιτιστικού κέντρου ήταν η επιθυμία των μελών του Δημόκριτου από τότε που ιδρύθηκε η οργάνωση. Το οικονομικά δύσκολο αυτό έργο τελικά άρχισε και ολοκληρώθηκε με υπεράνθρωπες προσπάθειες και οικονομικές θυσίες των μελών την περίοδο 1980-90.
Την χρονιά αυτή ο Δημόκριτος ολοκληρώνει 78 χρόνια αδιάκοπης πολιτικής δράσης δίπλα στους Ελληνοαυστραλούς εργαζόμενους αλλά και αλλυλέγγυος με κάθε εργαζόμενο, όπου κι αν υπάρχει ταξική αδικία. Η ιστορία της οργάνωσης μας είναι πολύτιμο μέρος της ουσιαστικής ιστορίας της παροικίας. Ελπίζουμε ότι ο Σύνδεσμος θα βρει την πολιτική θέλησε και την διαύγεια σκέψης να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις του 21ου αιώνα με την ίδια συνέπεια, τιμιότητα, και αυταπάρνηση που επέδιξαν τα μέλη μας και κατά την διάρκεια του 20ου. Οι καιροί είναι δύσκολοι και καλούν κάθε συνάνθρωπο με καλή θέληση να ορθώσει το παραστημά του ενάντια σε όλους τους εκμεταλευτές και πολεμόχαρους που καθημερινά πληθαίνουν. Χρειαζόμαστε μια διεθνή αντικαπιταλιστική συμμαχία όσο ποτέ άλοτε για να προστατέψουμε τα δίκαια της εργατικής τάξης και την ειρήνη, και για να προωθήσουμε πιό δυναμικά το όραμα του σοσιαλισμού. Ο Δημόκριτος είναι έτοιμος να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση με όλες του τις δυνάμεις.
Η πρώτη Γενική Συνέλευση του Δημόκριτου έγινε στο Temperance Hall, στις 20 Ιουλίου, 1935. Τα 24 ιδρυτικά μέλη έκλεξαν το ακόλουθο συμβούλιο
Ε. Κογιαλός (Οργανωτής)
Β. Στεφάνου (Γραμματέας)
Κ. Καντιλιότης (Ταμίας)
Α. Βλασόπουλος
Ι. Γιανατσής
Κ. Μαργιέτης
Γ. Θιγαλέτος
Ν. Καλούδης
Α. Σπανός
Π. Βλασόπουλος
Χ. Χαραλαμπίδης